از علائم تا درمان برفک دهان بزرگسالان
برفک دهان یک عفونت قارچی مربوط به دهان است. این بیماری مسری نیست و خوشبختانه با داروهای ضد قارچ درمان میشود. به این بیماری کاندیدیازیس دهانی نیز گفته میشود، زیرا توسط دسته ای از قارچ ها به نام کاندیدا ایجاد میگردد. ما در این مقاله قصد داریم به علل، علائم و درمان برفک زبان و دهان بپردازیم، لذا تا انتها همراه ما باشید.
فهرست محتوا
برفک دهان چیست؟
برفک یا قارچ دهان یک بیماری پاتولوژیک است که در داخل حفره دهان به صورت دانه های سفید برجسته ظاهر می شود و در نواحی مختلفی مانند زبان، گلو، گونه های داخلی و لب های داخلی دیده می شود. این بیماری معمولاً در اثر عدم تعادل در قارچ هایی که به طور طبیعی در داخل دهان وجود دارند و بین باکتری های بی ضرر به دلایل مختلفی که همگی مربوط به رفتار و سبک زندگی یک فرد است، به انسان مبتلا می شود. اگر چه این بیماری در نوزادان شایع است، اما گاها برفک دهان در بزرگسالان نیز دیده می شود.
علائم برفک دهان عبارتند از:
- لکههای سفید رنگ در دهان که اغلب میتوان آنها را پاک کرد و نواحی قرمز رنگی که ممکن است اندکی خونریزی کنند از خود به جا میگذارند
- از دست دادن حس چشایی و یا داشتن طعمی ناخوشایند در دهان
- قرمز شدگی داخل دهان و گلو
- ترکهایی در گوشههای دهان
- یک حس سوزش دردناک در دهان
در برخی موارد، علائم برفک دهان غذا خوردن و آشامیدن را دشوار میکند. درباره بلیچینگ دندان بخوانید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر دارای علائم بیماری برفک دهان هستید به پزشک خود مراجعه کنید. چنانچه درمان انجام نشود، علائم بیماری از بین نرفته و آن حس ناخوشایند در دهان شما باقی خواهد ماند.
در موارد شدیدی از این بیماری که درمان انجام نشود، خطر گسترش عفونت به سایر اعضای بدن وجود دارد که جدی و خطرناک میباشد.
پزشک شما به راحتی میتواند با معاینه دهان، برفک را تشخیص دهد. گاهی اوقات انجام آزمایش خون به منظور پی بردن به بیماری خاصی که مرتبط با برفک دهان باشد، همچون دیابت و یا کمبود مواد مغذی، توصیه میگردد. برای اطلاع از قیمت ارتودنسی دندان مطلب بعدی را بخوانید.
علت برفک دهان
به طور طبیعی تعداد کمی قارچ کاندیدا در دهان و دستگاه گوارش اغلب افراد یافت میشود که معمولا مشکلی ایجاد نمیکنند اما اگر تعداد آنها افزایش یابد منجر به برفک دهان میشود.
دلایلی وجود دارند که چرا این اتفاق میافتد:
- مصرف یک دوره آنتی بیوتیک خصوصا یک دوره طولانی و با دوز بالا
- مصرف داروی کورتیکواستروئید استنشاقی برای درمان بیماری آسم
- استفاده از دندان مصنوعی خصوصا اگر به درستی در دهان جا نگیرد
- رعایت نکردن بهداشت دهان
- خشکی دهان به علت بیماری و یا مصرف دارو
- استعمال دخانیات
- شیمی درمانی یا پرتو درمانی به منظور درمان سرطان
- عفونت HIV
نوزادان، کودکان خردسال، سالمندان به علاوه افراد دارای بیماریهای زمینه ای همچون دیابت، فقر آهن و یا کمبود ویتامین ب12، کم کاری تیروئید و اچ آی وی احتمال ابتلای بیشتری به برفک دهان دارند.
از آنجایی که قارچ کاندیدا در دهان بیشتر افراد وجود دارد، برفک دهان در بزرگسالان مسری نیست. این بدین معنا است که این بیماری از یک شخص به شخص دیگر منتقل نمیشود. اما امکان انتقال این بیماری از نوزاد به مادر به دلیل شیرخوردن وجود دارد.
درمان برفک دهان
معمولا بیماری برفک دهان توسط داروهای ضد قارچ کاملا درمان میشود. این داروها به شکل ژل یا مایع (داروهای موضعی) که مستقیما داخل دهان مصرف میشوند و یا گاها قرص و یا کپسول هستند.
داروهای موضعی معمولا باید چندین بار در روز به مدت 7 الی 14 روز استفاده شوند. قرص یا کپسول نیز روزانه یک بار مصرف میشوند.
این داروها اغلب عوارضی ندارند هرچند برخی از آنها باعث حالت تهوع، استفراغ، نفخ، درد شکم و اسهال میشوند.
اگر تصور میشود که آنتیبیوتیکها یا کورتیکواستروئیدها باعث برفک دهان شما میشوند، ممکن است لازم باشد دارو – یا روش تحویل آن – تغییر داده شود یا دوز کاهش یابد. برای آشنایی با بهترین دندانپزشکی کرج مقاله بعدی را مطالعه نمایید.
درمان خانگی برفک دهان بزرگسالان
با رعایت نکات زیر می توان قارچ های دهان و زبان را در خانه درمان کرد. توجه داشته باشید که روش های درمان خانگی برفک دهان تنها برای درمان موارد جزئی استفاده می شود. از مهمترین راهکارهای خانگی درمان برفک قارچ دهان می توان به موارد زیر اشاره کرد:
دهان خود را با آب نمک گرم بشویید.
دهان خود را با محلول رقیق پراکسید هیدروژن بشویید.
ماست بخورید.
برای حفظ تعادل طبیعی بین باکتری های مفید و قارچ کاندیدا آلبیکنس در بدن، مکمل پروبیوتیک مصرف کنید .
استفاده موضعی از جنیتان بنفش (ژنتیان بنفش) می تواند قارچ را از بین ببرد.
سرکه رقیق شده با آب غرغره کنید.
از جوش شیرین خمیری درست کنید و از داخل آن را روی زخم های دهان قرار دهید و سپس با آب بشویید. همچنین، می توانید از نصف قاشق جوش شیرین حل شده در یک لیوان آب به شکل دخانه شویه استفاده کنید، اما نباید در مصرف آن زیاده روی کنید.
عوارض برفک دهان
همیشه انتظار نمی رود در افراد مبتلا به قارچ های دهان و زبان عوارضی ایجاد شود، اما بروز عوارض به توانایی و مقاومت سیستم ایمنی بدن بستگی دارد.از جمله عوارضی که در افراد مبتلا به برفک دهان هنگام بی توجهی به درمان ظاهر می شود عبارتند از :
- انتشار قارچ در بدن و دسترسی آن به خون
- تبی که به داروهای تب بر پاسخ نمی دهد
- عفونت باکتریایی ثانویه
- روده التهابی
- زخم های عمیق در دهان
جلوگیری از برفک دهان
با انجام موارد زیر میتوانید شانس مبتلا شدن به قارچ دهان را کاهش دهید:
- شستسوی دهان پس از غذا خوردن
- دو بار مسواک زدن در روز با خمیر دندانی که دارای فلوراید است و استفاده منظم از نخ دندان
- انجام چک آپ منظم دندانها حتی اگر از دندان مصنوعی استفاده میکنید و یا هیچ دندان طبیعی ندارید
- درآوردن دندانهای مصنوعی درشب به هنگام خواب، شستشوی آنها با استفاده از خمیردندان و یا آب و صابون قبل از قرار دادن در محلول آب و قرصهای نظافت دندان مصنوعی
- مسواک زدن لثهها، زبان و داخل دهان به وسیله یک مسواک نرم دو بار در روز اگر از دندان مصنوعی استفاده میکنید و یا دندانهای طبیعی کمی دارید و یا هیچ دندانی ندارید
- مراجعه به دندانپزشک خود اگر دندانهای مصنوعیتان به خوبی در دهان قرار نمیگیرند. مراحل ایمپلنت دندان را بخوانید.
- جلوگیری از استعمال دخانیات
- شستشو دهان با استفاده از آب پس از مصرف کورتیکواستروئید استنشاقی و استفاده از یک فاصله دهنده پلاستیکی که همانند یک لوله پلاستیکی به اسپری متصل میشود زمانی که از آن استفاده میکند
- مطمئین شوید که بیماریهای زمینهای شما همچون دیابت بخوبی تحت کنترل هستند
اگر دارای بیماری و یا تحت درمانی دارویی هستید که شما را در معرض خطر ابتلا به برفک دهان قرار میدهد، شاید پزشکتان به شما توصیه کند که یک دوره داروی ضد قارچ برای جلوگیری از این موضوع مصرف کنید.
توجه داشته باشید که درمان قارچ دهان با توجه به سن فرد مبتلا، وضعیت سلامتی و دلیل ظاهر آن متفاوت است، به خصوص که هدف از درمان، توقف رشد و گسترش قارچ ها است. لذا برای درمان مناسب به پزشک مراجعه کنید و رعایت بهداشت دهان و دندان خود را جدی بگیرید.
